Het wordt de komende dagen bitterkoud. Zondag kan de gevoelstemperatuur volgens de verwachtingen dalen tot rond de -15 graden. Patrick van der Jagt, die ruim vijftien jaar dakloos was en bekend werd door Het Rotterdam Project, roept iedereen op om mensen zonder onderdak door deze ijzige nachten heen te helpen.
Van der Jagt vertelde gisteravond in RTL Tonight hoe zwaar het is om buiten te slapen bij strenge vorst: “Dat is niet vol te houden.” Tegelijkertijd benadrukte hij dat de nachtopvang niet voor iedereen een veilige of haalbare oplossing is. Door de drukte en uiteenlopende problemen in de opvang kunnen mensen zich onveilig voelen of bang zijn bestolen te worden van spullen die voor hen essentieel zijn, zoals een telefoon, geld of een sieraad.
Ook straatarts Michelle van Tongerloo beschreef deze week hoe sommige dakloze mensen de opvang vermijden uit angst voor geweld en diefstal. Ze vertelde over een man die doorweekt en uitgeput voor de Pauluskerk lag te slapen. Ondanks de aangekondigde kou zei hij zich op straat veiliger te voelen dan in de nachtopvang.
Van der Jagt vindt het onverteerbaar dat mensen in Nederland nog steeds buiten moeten slapen. Hij verloor naar eigen zeggen vrienden aan de kou en doet een dringende oproep: help waar je kunt. Denk aan het brengen van een slaapzak of deken, wat eten, een warm gesprek of een kleine donatie.
Niet voor iedereen is een warme winterjas vanzelfsprekend. Daarom deelt NIBC van 13 tot en met 15 januari gratis winterjassen uit bij het NIBC Warme Jassenhuisje op de Grote Markt in Den Haag. Buurtbewoners die een jas over hebben, kunnen er één doneren.
Volgens NIBC werd vorig jaar al snel duidelijk hoe groot de behoefte is: medewerkers verzamelden toen ruim vierhonderd jassen, die bijna allemaal op de eerste dag al werden opgehaald. De bank roept daarom opnieuw op om jassen die nog in goede staat zijn in te leveren, zodat ze terechtkomen bij mensen die ze hard nodig hebben.
Jassen inleveren kan op drie momenten:
Donderdag 8 januari (10.00–16.00 uur) bij het NIBC-kantoor, Carnegieplein 4
Vrijdag 9 januari (10.00–16.00 uur) bij Café Zèta, Grote Markt 28
Dinsdag 13 t/m donderdag 15 januari (12.00–16.00 uur) bij het Warme Jassenhuisje, Grote Markt
Tijdens het brengen of ophalen staat er warme chocolademelk klaar. Mensen die een winterjas nodig hebben, kunnen tussen 13 en 15 januari dagelijks van 12.00 tot 16.00 uur langskomen bij het huisje.
NIBC werkt bij dit initiatief samen met SchuldHulpMaatje. Deze organisatie is aanwezig bij het uitdelen en gaat in gesprek met bezoekers die behoefte hebben aan extra ondersteuning.
De traditionele feestdagen staan weer voor de deur, maar alles wordt duurder. We hebben daarom besloten deze editie van de krant voor een gereduceerde prijs van € 1,- per stuk aan de verkopers te verkopen. Daarmee houden ze € 2,- over voor hun levensonderhoud, in plaats van € 1,50. Hiermee willen we de verkopers een hart onder de riem steken in deze donkere dagen.
Het team van Straatnieuws, bestaande uit de coördinatoren, de redactionele medewerkers en de Straatnieuwsverkopers, bedankt jou enorm voor je steun aan deze krant in het afgelopen jaar en voor je warme steun aan onze dakloze medemensen.
We wensen je hele fijne, flonkerende feestdagen toe en een heel mooi oud en nieuw. En hopelijk zien we elkaar in 2026 weer.
Een bedelverbod en gedwongen zorg voor daklozen en drugsverslaafden, zo wil Rotterdam de overlast op straat aanpakken. Maar hoe krijg je mensen naar de dokter als je ze tegelijk wegjaagt met boetes, vraagt Pauluskerk-dominee Martijn van Leerdam zich af.
Het splitsen van grote woningen in twee of meer kleinere huizen kan tienduizenden extra woningen opleveren. Misschien zelfs honderden duizenden. Dat zou veel helpen tegen het woningtekort. Toch gebeurt het nog weinig.
Uit onderzoek van bureau Companen, in opdracht van Natuur & Milieu, blijkt dat dit vooral komt door strenge regels van gemeenten. Veel gemeenten zien wel dat woningsplitsen voordelen heeft, maar maken het in de praktijk moeilijk. Mensen die hun huis willen splitsen, voelen dit ook: ruim een derde heeft het idee dat de gemeente tegenwerkt.
Ongeveer twee derde van de gemeenten heeft beleid voor woningdelen of splitsen. Vaak is een vergunning nodig. Een klein deel van de gemeenten verbiedt het helemaal, omdat ze bang zijn voor overlast.
De grootste blokkade is de parkeernorm. In veel gemeenten moet er per woning één of meer parkeerplaatsen zijn. In bestaande wijken is daar vaak geen ruimte voor. Daarom wijzen gemeenten aanvragen om te splitsen vaak af. Acht op de tien gemeenten noemen de parkeernorm als probleem.
Volgens Rob van Tilburg van Natuur & Milieu is dat zonde. In bestaande huizen is volgens hem ruimte voor tienduizenden extra huishoudens. Splitsen bespaart bouwmaterialen, vermindert CO₂-uitstoot en zorgt voor meer betaalbare woningen. “De parkeernorm is geen natuurwet,” zegt hij. Gemeenten kunnen deze regels zelf aanpassen, zeker in wijken met goed openbaar vervoer of waar veel mensen geen auto hebben, zoals studenten en sommige ouderen.
De Tweede Kamer heeft vandaag een motie aangenomen die beoogt te voorkomen dat kinderen dakloos worden als gevolg van huisuitzettingen. In de motie verzoekt het parlement de regering om illegale huisuitzettingen tegen te gaan, huurders beter te informeren over hun rechten, én wettelijk vast te leggen dat kinderen niet op straat komen te staan.
Het aannemen van deze motie wordt gezien als een belangrijke stap in de strijd tegen dakloosheid onder kinderen. Maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor gezinnen zonder vaste woonplek – waaronder Defence for Children – juichen de ontwikkeling toe.
De kabinetsplannen die deze week zijn gepresenteerd, bieden nauwelijks perspectief voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving. Dat stelt het Leger des Heils in een reactie op de Troonrede en de Miljoenennota. Hoewel koning Willem-Alexander in zijn toespraak benadrukte dat zorgen over werk, wijk en woning “geen pauzeknop kennen”, blijven concrete oplossingen voor de problemen van mensen aan de onderkant van de samenleving uit.
“De dagelijkse zorgen gaan door,” zei de koning. “Mensen willen een inkomen waarmee ze het einde van de maand halen, een veilige en vertrouwde woonomgeving en een huis voor zichzelf en hun kinderen. Iedereen wil ook kunnen rekenen op goede, toegankelijke zorg en op een sociaal vangnet als het leven even tegenzit.” Juist op die vlakken ziet het Leger des Heils dat kwetsbare mensen buiten beeld blijven.
Bezorgd over dakloosheid
Bestuursvoorzitter kapitein Harm Slomp benadrukt dat de politiek de focus moet verleggen: “De meest kwetsbare mensen mogen niet vergeten worden, maar moeten speerpunt van beleid zijn. Voor het nog altijd stijgende aantal daklozen worden bijvoorbeeld geen extra investeringen gedaan. De doelstelling van de overheid om in 2030 te kunnen spreken van nul daklozen in Nederland verdwijnt achter de horizon.”
Ook de strafbaarstelling van illegaliteit baart zorgen. Volgens het Leger des Heils vergroot dit het risico op verdere uitsluiting van mensen die vaak al in uiterst kwetsbare posities verkeren.
Strijd voor hoop
Ondanks de teleurstellende kabinetsplannen benadrukt het Leger des Heils dat zij blijft strijden voor mensen die de hoop dreigen te verliezen. Vaak gaat het om kleine duwtjes in de rug, soms om langdurige begeleiding.
Kapitein Slomp schetst een aantal voorbeelden: “Henk heeft geen dak meer boven zijn hoofd, terwijl Ingrid op het dunne randje van bestaanszekerheid balanceert – binnenkort gaat iedereen meer horen over deze twee. Maar vergeet ook Marie niet, die even de weg is kwijtgeraakt, en Saïd, die zich vaak verschrikkelijk eenzaam voelt. Allemaal mensen van wie het leven door omstandigheden anders is gelopen. Maar ook voor hen blijft er hoop en daar blijven wij iedere dag voor strijden.”
Oproep aan politiek en samenleving
Met deze boodschap wil het Leger des Heils politiek en samenleving wakker schudden. De organisatie vraagt om meer aandacht en structurele steun voor mensen die nu nauwelijks worden bereikt door beleid. Slomp vat het kernachtig samen: “Als we de meest kwetsbaren vergeten, verliezen we de kern van waar een samenleving voor staat.”
Op zaterdag 27 september is het weer zover: de Open azc dag! Tussen 13.00 en 16.00 uur openen ruim 180 opvanglocaties de deuren voor omwonenden en andere geïnteresseerden. Kom langs voor een rondleiding, geniet van hapjes en drankjes en maak kennis met de bewoners en medewerkers. Iedereen is welkom!
In Den Haag is de woningnood hoog en het aantal dakloze mensen groeit. Toch blijven meer dan 20.000 panden in de stad onbenut. Om aandacht te vragen voor dit probleem heeft Straat Consulaat gisteren op ludieke wijze de miniatuurversie van de Passage in Madurodam “gekraakt”. Vandaag start de organisatie de tweede editie van de Leegstandsaward.
Met Playmobil-figuren en kleine spandoeken voerde de organisatie wat zij noemt “de kleinste kraakactie van Nederland” uit. De actie symboliseert de leegstand van de bovenverdiepingen van de échte Passage, die al dertig jaar ongebruikt zijn – ruimte waar naar schatting 140 woningen gerealiseerd zouden kunnen worden.
“Het is onbegrijpelijk dat woonruimte zo lang leegstaat terwijl duizenden mensen een betaalbare woning zoeken en dakloosheid toeneemt,” zegt Peter Bos van Straat Consulaat.
Vervolg na eerdere successen
De eerste editie van de Leegstandsaward in 2024 had effect. Toen koos het publiek de KPN-telefooncentrale als pijnlijkste voorbeeld van leegstand. De brede maatschappelijke steun leidde ertoe dat Den Haag vanaf 1 januari 2026 een experimentele leegstandsverordening invoert.
Maar volgens Straat Consulaat is dit slechts een eerste stap. De regeling geldt enkel voor woningen, terwijl een groot deel van de leegstaande panden bedrijfsgebouwen betreft – sommige zelfs al tientallen jaren. “Publieke druk werkt, dat hebben we laten zien. Daarom zetten we dit jaar opnieuw druk om de leegstand ook van bedrijfspanden aan te pakken,” aldus Bos.
Vijf genomineerde panden
Uit talloze leegstaande gebouwen in Den Haag selecteerde de Achterban van Straat Consulaat – mensen met ervaringskennis van dakloosheid – vijf genomineerden voor de award:
De Bincker (voormalige opvang) – Binckhorstlaan 115, 1.400 m² leeg sinds 2020
Shell Campus – Carel van Bylandtlaan 23, 21.000 m² leeg sinds 2021
Wijndaelercentrum – Catharina van Rennesstraat 6, 3.000 m² leeg sinds maart 2023
Rijksdienst voor het Wegverkeer – Fruitweg 262, 5.425 m² leeg sinds 1991
De Groene Toren – Prinses Beatrixlaan 23, 28.000 m² leeg sinds 2021
Het publiek kan tot en met 30 september stemmen. Op 2 oktober wordt de “winnaar” van de Leegstandsaward 2025 bekendgemaakt.
Oproep tot actie
Straat Consulaat dringt er bij de gemeente Den Haag op aan om verder te gaan dan de huidige plannen. De organisatie pleit voor opname van bedrijfspanden in de leegstandsverordening, actief gemeentelijk aankoopbeleid en herbestemming van leegstaande panden naar betaalbare woonruimte.
“Dakloosheid is geen onoplosbaar probleem,” besluit Bos. “Maar dan moeten we leegstand aanpakken en die ruimte eindelijk ten goede laten komen aan de mensen die nu zonder thuis zitten.”
De Pauluskerk Rotterdam doet samen met vele andere organisaties een dringende oproep: “De Tweede Kamer stemt op 3 juli over een wet die het strafbaar maakt om hulp te bieden aan ongedocumenteerden. Dat betekent: geen zorg meer, geen onderdak, geen eten – geen hulp bieden. Onze organisaties helpen dagelijks honderden mensen in nood. Dit werk is geen misdaad.”
Medemenselijkheid is nooit strafbaar. Teken mee voor medemenselijkheid: Onderteken hier de brandbrief naar de Kamerleden.
